Kunstmatige intelligentie in de huisartsenpraktijk

Steeds meer huisartsen maken nu gebruik van kunstmatige intelligentie tijdens consulten met patiënten. Niet om de menselijke beoordeling te vervangen, maar om tijd vrij te maken, de administratie te verminderen en ruimte te creëren voor betere patiëntgesprekken. Een van de hulpmiddelen die veel aandacht heeft gekregen, is Noteless. Noteless is een AI-gebaseerde klinische assistent die gesprekken in realtime transcribeert en automatisch gestructureerde journaalnotities genereert.

In een artikel in Tidsskriftet for Den norske legeforening vertelt huisarts Benedicte Wardemann van Vest Helse og Trening in Bærum hoe zij Noteless in haar klinische dagelijkse praktijk is gaan gebruiken. Tijdens een demonstratie start ze een nieuw consult, begint te praten – en ziet de tekst in realtime op het scherm verschijnen. Wanneer het gesprek is afgelopen, staat er een gestructureerd conceptverslag van het consult klaar, geordend volgens bekende klinische categorieën zoals Huidige klachten, Bevindingen, Beoordeling en Behandeling.

Wardemann vertelt dat de aantekening vaak uitgebreider wordt dan wat zij zelf had kunnen opschrijven. Niet alleen omdat die langer is, maar omdat die nuances in het verhaal van de patiënt vastlegt, ook de emotionele. Ze beschrijft hoe Noteless bijvoorbeeld zowel schaamte als gevoel van beheersing wist te vangen in een consult over gewichtsreductie. Dergelijke details, zegt ze, zijn vaak een belangrijk onderdeel van het klinische beeld, maar kunnen verloren gaan wanneer de tijd beperkt is.

Voor veel huisartsen is juist tijdgebrek een van de grootste uitdagingen in het dagelijks werk. Documentatie neemt steeds meer ruimte in, vaak ten koste van aanwezigheid in het schrijfmoment zelf, of van de vrije tijd na werktijd. Met Noteless wordt een groot deel van het dossierwerk gedaan terwijl het gesprek gaande is. Dat betekent minder schermtijd, meer oogcontact en een natuurlijker verloop van het consult.

Wardemann schat dat ze elke dag meer dan een uur bespaart op documentatie. Die tijd besteedt ze niet aan meer patiënten, maar aan wat meer ademruimte in haar dagelijkse leven. "Ik voel me beter over mezelf," zegt ze in het artikel.

Tegelijkertijd wijst het artikel van de artsenvereniging op nieuw onderzoek waaruit blijkt dat de antwoorden van taalmodellen op gezondheidsvragen in sommige studies als empathischer en deskundiger worden ervaren dan de antwoorden van echte artsen. Dat is een bevinding die tot nadenken stemt, maar ook een belangrijke herinnering aan hoe krachtig deze technologie is – en hoe belangrijk het is om haar op de juiste manier te gebruiken.

Noteless is geen chatbot die patiëntenadvies geeft. Het is een medisch hulpmiddel dat is ontwikkeld voor klinische documentatie. Het systeem is CE-gemarkeerd als medisch hulpmiddel, ISO-gecertificeerd en gebouwd met strenge eisen op het gebied van privacy en gegevensbeveiliging. Audio wordt in realtime getranscribeerd en er worden geen audiobestanden opgeslagen. Gegevens worden automatisch verwijderd en alle verwerking vindt plaats in overeenstemming met de geldende regelgeving.

Zowel onderzoekers als clinici benadrukken dat kunstmatige intelligentie nooit professioneel oordeel kan vervangen. Integendeel, veilig gebruik van de technologie veronderstelt dat zorgverleners zowel de sterke punten als de beperkingen begrijpen.

Precies hier vindt Noteless zijn rol: als een stille assistent in de kamer, die de documentatie verzorgt – zodat de behandelaar volledig aanwezig kan zijn voor de patiënt. De arts blijft nog steeds de baas. Maar dan wel met betere hulpmiddelen.

Lees het volledige artikel van Het Tijdschrift van de Noorse Medische Vereniging hier.